Leer- en Kenniscentrum Bodem

Bodem en Humane Gezondheid

Een gezonde bodem zorgt voor voedzame gezonde gewassen en maakt mensen die deze gewassen eten gezonder. Met deze insteek is in 2020 Biosintrum in samenwerking met verschillende partijen waaronder ECOstyle, het LUMC, het MUMC en inmiddels 50 boeren het project Bodem en Humane Gezondheid gestart.

COE Groen

Er bestaat vanuit de landbouw een grote behoefte aan organische bodemverbeteraars die kunnen bijdragen aan de verbetering van de bodemstructuur, onder andere om de droogtegevoeligheid te verbeteren en daarnaast bij te dragen aan de opbouw of instandhouding van de bodemkoolstofvoorraad.

Bodemverdichting fryslan scaled

Duurzaam beheerde landbouwbodems bevorderen de bodemvruchtbaarheid, zijn beter bestand tegen de klimaatveranderingen, zorgen voor schoner oppervlakte- en grondwater, een hogere biodiversiteit en het vastleggen van koolstof. Er is grote behoefte aan onderbouwde handelingsperspectieven voor koolstofvastlegging zonder nadelige effecten op nitraatuitspoeling door verhoogde mineralisatie, maar vooralsnog ontbreekt het aan praktische meet- en monitoringsmethoden van organische stof en stikstof in de bodem.

Adobe Stock 1656651236 verkleind

In april 2025 is het project Agricycling: Coöperatieve Duurzame Bodemrevolutie door Data en Digitalisering gestart. Samen met Stichting Wageningen Research en Hogeschool Van Hall Larenstein werken we aan een slimme, toekomstgerichte aanpak van bodemgebruik — met data als onmisbare schakel.

Illustratie EU Missions Soil deal for Europe

In het Europese Soil mission programma financiert de EC onderzoek en innovatie om bodems te beschermen en te herstellen

Bodem schep in nat grasland

Vraag en aanbod van mest en organische reststromen in de landbouw komt niet bij elkaar. Geen optimale verwaarding van de nutriënten uit dierlijke mest en andere organische reststromen, terwijl deze kunstmest kunnen vervangen en kunnen bijdrage aan klimaatbestendige landbouw (o.a. vergroten infiltratie en waterbergend vermogen van de bodem.

Fjildlab Kansrijke Gewassen

Dit project heeft als doel om meer kennis en ervaring op te doen en verdienmodellen te ontwikkelen in noordoost Friesland voor zogenaamde kansrijke gewassen en haar producten. Het betreft oliehoudende, verzelrijke en eiwithoudende gewassen die potentieel interessant zijn.

Het project HuMUS is een Europees project in het kader van de EU soil mission. De EU Soil Mission heeft doelen als het creëren van 100 Living Labs in Europa, een Europees bodem monitoringsprogramma opzetten, en bewustwording onder het bredere publiek van het belang van een gezonde bodem.

Innovatieve Schimmeldetectie

Doel van dit project is het opzetten van een nieuw samenwerkingsverband tussen de consortiumpartners dat met elkaar onderzoek (praktijkgericht, toegepast en fundamenteel) wil doen naar bodemschimmels.

Veld aardappelen

Bodem is urgent en actueel. De Europese bodemstrategie vraagt lidstaten fors aan de slag te gaan met het ontwikkelen van vitale bodems, het nationale programma landelijk gebied – inclusief herstructurering natuur en landbouw, vraagt om nieuwe werkwijzen voor duurzaam beheer ervan, en opgaven als energietransitie en klimaat zorgen voor nieuwe aandacht voor het duurzaam gebruik van bodem en ondergrond daarvoor. Recent is daarnaast de beleidsbrief Water en Bodem sturend aan de Tweede Kamer aangeboden. Met deze hernieuwde aandacht zijn overheden, bedrijven en kennisinstellingen ook bezig met nieuwe kennisinfrastructuur rondom bodem, zowel vanuit landelijk als stedelijk perspectief. Toegepast onderzoek voor het duurzaam omgaan met bodem en ondergrond wordt dan ook steeds belangrijker.

Een gezonde, vitale en productieve bodem is dé grondstof die aan de basis staat van ons menselijk welbevinden. Het gezamenlijk oplossen van vraagstukken op het gebied van de (verstoring van de) balans tussen het natuurlijk systeem en de maatschappij vraagt meer dan alleen inhoudelijke kennis.Het vertalen van de behoefte naar een kennisvraag en van kennis uit de wetenschap naar de praktijk is extra belangrijk bij de vraagarticulatie en bij goed opdrachtgeverschap.

Lisdodde

Het realiseren van een schaalsprong in de verwaardingsketen van lisdodde op natte veengronden voor substraatproductie.

Regenerearje kinst leare

Met de opkomst van regeneratieve landbouw verschuift de focus van schade beperken naar het actief herstellen en verbeteren van de bodem. Het nieuwe project ‘Regenerearje kinst leare’ speelt hierop in. Samen met boeren en onderzoekers wil dit project meer inzicht krijgen in het gebruik van groenbemesters en hoe deze de bodem beïnvloeden. Sander Bernaerts en Sigrid Dassen, twee sleutelfiguren in dit project, vertellen er meer over.

Bodem profiel grasland e m detail

In Nederland is ongeveer 45 procent van de bodem verdicht. Dit kan een natuurlijke oorzaak hebben, maar in veel gevallen zijn de steeds zwaardere landbouwmachines de belangrijkste reden. De gevolgen zijn onder meer slechte waterdoorlatendheid en beperkte beworteling. Dit vormt voor veel agrariërs een groeiende uitdaging.

Bokashi foto 1080x675

In 2018 zijn op vijf locaties in Friesland (vier op grasland en één op maisland) met verschillende grondsoorten strokenproeven aangelegd. De deelnemende agrariërs wilden weten wat het effect van de toepassing van bokashi is op bodem en gewas.

Fjildlab bokashi

Bokashi is een interessante meststof en bodemverbeteraar voor de landbouw vooral als deze van lokale biomassastromen gemaakt kan worden.De uitdaging is dan ook om Bokashi decentraal te gaan produceren. Om dit te kunnen realiseren is het consortium voornemens om ‘groenstations’ te ontwikkelen. Dit zijn locaties bij agrariers, binnen 5 km stralen (wettelijke norm) waar overheden, waterschappen en TBO’s hun materiaal heen brengen en door agrariers met ondersteuning van lokale ondernemers, loonbedrijven en adviseurs worden verwerkt tot Bokashi.

Co E groen

Precisielandbouw is een bedrijfsmanagementconcept dat d.m.v. technologie en kennis zo goed mogelijk stuurt op economische, ecologische en maatschappelijke doelen. Het preciSIAlandbouw-consortium doet een voorstel om praktijkgericht onderzoek te doen binnen een vijftal precisielandbouwthema’s: 1) sensortechnologie, 2) kennis en advies, 3) robotisering, 4) digitalisering en 5) verdienmodellen. Deze thema’s zijn gekozen vanuit een brede vraagarticulatie waarin knelpunten en uitdagingen vanuit de in de calltekst genoemde inspiratieprojecten verwerkt zijn.

Regeneratieve Open Teeltsystemen

Regeneratieve landbouw is een benadering die bodembehoud gebruikt als startpunt om te regenereren en bij te dragen aan meerdere voorzieningen, regulerende en ondersteunende ecosysteemdiensten, met als doel dat dit niet alleen het milieu, maar ook de sociale en economische dimensies van duurzame voedselproductie verbeteren. Uitgangspunt is dat een gezonde bodem gezonde gewassen opleveren die bijdragen aan gezondheid van mens en dier.

Dutch Design Week Eindhoven

zaterdag (22 Oktober 2023) is de DutchDesignWeek geopend, hierbij maken wij onderdeel uit van de shitshow. De shitshow is een tentoonstelling die de bezoekers meeneemt op een reis van kont naar mond.

Klimaatrobuuste Beeklandschappen

Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatrobuust te zijn en daarmee staan we voor een grote opgave. Deze opgave is in het bijzonder groot voor beeklandschappen, die worden gekenmerkt door beekdalen en hoge zandgronden. Dit project zoomt daarom specifiek in op wat deze transitie voor dit soort landschappen betekent.

Strorijkestalmest2

Bodemvitaliteit is een sleutelfactor voor de akkerbouw/tuinbouw in het realiseren van kringlooplandbouw. Samenwerking met veehouderij kan daarbij behulpzaam zijn mits er met een gezamenlijk bouwplan kan worden gewerkt waarin gras en voerdergewassen zoals veldbonen integraal onderdeel zijn, de mest van goede kwaliteit is (vast mest) en de mest uitgereden kan worden op de momenten dat de bodem en het gewas de mest optimaal kunnen benutten.